W poprzednim „finałowym” wpisie nakreśliłem założenia jakimi kierowałem się przy doborze elementów do rozdzielnicy, omówiłem każdy z tych elementów i przedstawiłem sposób podłączenia krok po kroku na schematach i rysunkach.

Tym razem zakasałem rękawy i przeniosłem naszkicowane elementy z elektronicznej kartki na jak najbardziej namacalną rzeczywistość.
Zanim się rozpiszę, na dzień dobry film powitalny 🙂 .

Artykuł jest podzielony na 4 części:

  1. Narzędzia, przewody oraz przygotowanie szyny DIN wraz z modułami.
  2. Przygotowanie przewodów w rozdzielnicy.
  3. Połączenie zabezpieczeń modułowych z przygotowaną rozdzielnicą.
  4. Testy i wykończenia.

Na początku rozdziału umieszczony jest film, w którym każda kwestia jest szczegółowo wyjaśniona. Każdy klip trwa 9-12 minut, zatem, żeby przerobić całość musisz poświęcić ok. 45 minut swojego czasu. Ze względu na – momentami – dużą liczbę szczegółów, zalecam oglądać filmy w trybie pełnoekranowym.
Jeśli nie masz na to czasu, w każdym rozdziale artykułu, w telegraficznym skrócie opiszę i zaprezentuję na zdjęciach kolejne etapy wykonywanych czynności.
Montaż modułów i okablowanie rozdzielnicy trwa oczywiście dłużej niż ww. czas. Klipy są zmontowane w taki sposób, że czynności powtarzające się, są albo wykonywane poza kadrem, albo pokazane są z kilkukrotnym przyspieszeniem.

DSC_1161

Stanowisko testowe składa się z rozdzielnicy i 5 obwodów z czego dwa z nich zakończone są gniazdkami lub wyłącznikami światła. Postanowiłem pozostać konsekwentny wobec całego cyklu i zamontowałem wykorzystywaną w poprzednich odcinkach rozdzielnicę podtynkową. Normalnie do montażu na licu ściany wykorzystujemy oczywiście rozdzielnice natynkowe.
Podobnie rzecz ma się z przewodami, które przyczepione są do ściany zgodnie ze standardem podtynkowym (natynkowo kładziemy w korytkach).

Temat ten należy do zbioru artykułów o podstawach elektryki, jednak niektóre pojęcia używane w tym artykule mogą być dla Ciebie nieznane. W celu uzupełnienia wiedzy, zajrzyj do wcześniejszych artykułów znajdujących się w Akademii Elektryka.

Narzędzia, przewody i szyna DIN

DSC_1086

Komplet narzędzi ręcznych do wykonania operacji „obszycia” rozdzielnicy, przedstawia powyższy rysunek (od lewej):

  • Ściągacz izolacji
  • Zaciskarka końcówek tulejkowych
  • Śrubokręt krzyżakowy (ze dwa rozmiary)
  • Szczypce boczne
  • Kombinerki
  • Próbnik napięcia
  • Śrubokręt płaski

Oprócz nich, posłużę się jeszcze szlifierką kątową, do przycięcia izolowanej szyny zbiorczej.

DSC_1166  DSC_1077

Do wykonania połączeń w rozdzielnicy wykorzystam przewody typu linka o przekroju 4mm²:

  • niebieski – przewód neutralny
  • żółto-zielony – przewód ochronny
  • czarny i czerwony – przewody fazowe

Nieodzowne będą również:

  1. Końcówki tulejkowe 4mm² pojedyncze
  2. Końcówki tulejkowe 4mm² podwójne
  3. Kołki do montażu przewodów.

Moduły_Wired

Dla przypomnienia, schemat!

DSC_1228

Na dzień dobry zdejmujemy szynę DIN z rozdzielnicy.

DSC_1168

I układamy moduły zabezpieczające zgodnie ze schematem.

DSC_1473

Przystępujemy do wykonywania połączeń. Zaczynamy od przewodów fazowych przekazujących napięcie od rozłącznika izolacyjnego (gdy jest „podniesiony”) do ogranicznika przepięć i wyłącznika różnicowo-prądowego.
Dodatkowo wykonujemy połączenie pomiędzy zaciskiem wtórnym rozłącznika, a zaciskiem X2 wskaźnika napięcia. Dzięki temu w przypadku pojawienia się napięcia na górnym zacisku rozłącznika, dioda nr 2 wskaźnika (zielona) zaświeci się.

DSC_1468

Kolejne połączenia to połączenie wskaźnika napięcia z obwodem „wtórnym” wyłącznika różnicowo-prądowego oraz połączenie „różnicówki” z dedykowaną listwą przewodów neutralnych do której – w tym przypadku – będą podpięte przewody neutralne wszystkich 5 obwodów.

Przygotowanie izolowanej szyny zbiorczej

DSC_1056   DSC_1058

Izolowana szyna zbiorcza standardowo ma długość 12 modułów. My potrzebujemy tylko 7, zatem trzeba wykonać cięcie (ja tą czynność wykonałem szlifierką kątową).
Kolejny krok to wycięcie jednego ząbka z szyny zbiorczej. Gdybyśmy zamontowali taką szynę zbiorczą w zaciskach wyłącznika różnicowo-prądowego i wyłączników nadprądowych, to w tym pierwszym wykonalibyśmy zwarcie przewodu fazowego z przewodem neutralnym.

DSC_1060   DSC_1062

Po odcięciu ząbka, nakładamy ponownie izolację.
Istnieją co najmniej dwa sposoby, żeby ominąć wycinanie ząbka. Czy wiesz jakie? 🙂

Powrót do szyny DIN

DSC_1235

Izolowaną szynę zbiorczą montujemy powyżej regularnych zacisków do których doprowadzone są przewody.

DSC_1237

Wygląda to tak, prawda że ładnie? 🙂
Przypominam, że szyna zbiorcza nie posiada drugiego ząbka, zatem w wyłączniku różnicowo-prądowym przewód fazowy z przewodem neutralnym nie są ze sobą połączone.

DSC_1467

Widok z góry wykonanych połączeń.

DSC_1238

Przed zamontowaniem szyny w rozdzielnicy, przygotowałem jeszcze jeden przewód, który połączy zacisk X1 wskaźnika napięcia z zaciskiem pierwotnym (do którego zostanie doprowadzony przewód zasilający) rozłącznika izolacyjnego.

DSC_1476

Sprawdzamy ostatni raz czy moduły dobrze „siedzą” na szynie DIN i ewentualnie poprawiamy zacisk.

Przygotowanie przewodów w rozdzielnicy

Rozdzielnica_Basic_L

DSC_1246

Pora się przyjrzeć naszej rozdzielnicy. Doprowadzone jest do niej 6 przewodów:

  • zasilający 3x4mm² (pierwszy z lewej)
  • obwody gniazdek 3×2.5mm² – 4 szt. (środek)
  • obwód oświetlenia 3×1.5mm² (pierwszy z prawej)

Pierwsze co należy zrobić to ściągnąć z nich izolację zewnętrzną jak najbliżej miejsca w którym przewód wchodzi do skrzynki.

DSC_1250

Gdy to już mamy zrobione, podpinamy żyły przewodu zasilającego:

  • neutralny do listwy zaciskowej przewodów neutralny
  • ochronny do listwy zaciskowej przewodów ochronnych

DSC_1254

Przewody ochronne z obwodów również doprowadzamy i podpinamy do listwy zaciskowej przewodów ochronnych. Cała instalacja ochronna jest ze sobą spięta non-stop, nie ma w niej żadnych elementów pośredniczących.

W tym miejscu przygotowujemy również przewody fazowe, które po zamontowaniu szyny DIN będą podpięte do górnych zacisków wyłączników nadmiarowo-prądowych. Istotne jest tutaj, żeby nie pogubić się i wyprowadzić, a następnie podpiąć wybrane przewody do odpowiednich wyłączników.

Finalne połączenia

Rozdzielnica_ALL

Kompletne połączenia pokazane na schemacie i ich rzeczywiste odzwierciedlenie na zdjęciach poniżej.

DSC_1260

Po zamontowaniu wstępnie przygotowanych zabezpieczeń modułowych w rozdzielnicy, otrzymujemy taki oto obrazek. Żeby całość miało ręce i nogi, trzeba wykonać kilkanaście ostatnich połączeń.

DSC_1264

Kolejność jest tutaj dowolna, ja zacząłem od podpięcia przewodu zasilającego fazowego wraz z przewodem prowadzącym do wskaźnika napięcia, do zacisku dolnego rozłącznika izolacyjnego.

DSC_1268

Przyszła pora na:

  • Przygotowane wcześniej przewody fazowe obwodów. Każdy z nich do górnego zacisku odpowiedniego wyłącznika nadmiarowo-prądowego
  • Przewody neutralne obwodów, które wpinamy do zbiorczej listwy przewodów neutralnych należącej do wyłącznika różnicowo-prądowego.

DSC_1465

Nie może również zabraknąć połączenia:

  • Wyłącznika różnicowo-prądowego z listwą zaciskową przewodów neutralnych
  • Kontrolera faz z listwą przewodów neutralnych
  • Zacisku PE ogranicznika przepięć z listwą przewodów ochronnych

Testy i wykończenia

DSC_1462

Nie pozostaje nic innego jak podać napięcie na rozdzielnicę i rozpocząć testy. Napięcie w poszczególnych sekcjach rozdzielnicy jest sygnalizowane zaświeceniem się diod na wskaźniku napięcia.

DSC_1459

Stanowisko testowe gotowe do działania. Wszelkie testy wykonałem w materiale filmowym i nie będę ich tutaj dodatkowo opisywał. Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, w wolnej chwili zachęcam do obejrzenia klipu 🙂 .

DSC_1304

Po zakończeniu testów wystarczy nałożyć front rozdzielnicy, przykleić oznaczenia informujące o przeznaczeniu danych zabezpieczeń i gotowe 🙂 .

DSC_1454

Jeszcze rzut oka na kompletną rozdzielnicę z zapaloną lampką nocną 😉 .

Podsumowanie

I oto finalny finał przeszedł do historii.
Cieszę się, że uczestniczyłeś (uczestniczyłaś) razem ze mną w tej przygodzie.

Pragnę tutaj przypomnieć, że powyższa prezentacja nie ma uniwersalnego charakteru. Każdy przypadek, mieszkanie, dom, to bardzo często zupełnie inna historia, inny układ sieci, inne potrzeby, liczba obwodów, zabezpieczeń.
Mimo tego – jak widzisz – nie jest to technologia kosmiczna i mam wielką nadzieję, że cykl „Domowa rozdzielnica w małym palcu” będzie dla Ciebie solidnym wstępem do opanowania zasad funkcjonowania rozdzielnicy w każdym domu.

Drukuj

Dodaj komentarz

120 komentarzy do "Domowa rozdzielnica… finał cz.2"

Powiadom o
avatar
Sortuj wg:   najnowszy | najstarszy | oceniany
Konrad
Użytkownik

Radku. Czy każda kolejna różnicówka ma swoją własną listwę przewodów neutralnych? Jeżeli można prosić o jakiś schemat…

Kmil
Gość

Witam,
ten czerwony kabel nie powinien być koloru czerwonego, pierwsza uwaga,
obwodów 3 fazowych lepiej aby nie-elektryk nie podłączał, taka dobra rada, bo wszystko może działać do pierwszego nie szczęścia,
takie jednofazowe proste obwody to jeszcze można zrozumieć, oszczędza się na elektryku

Krzysztof
Gość

Witam.Super filmy.Czy jest możliwość rozrysowania podłączeń na 3 fazy .izolacyjny,kontroler faz,przepięciówka, różnicówka, siłowy.Będę wdzięczny za instrukcje lub linki pomocnicze.z góry dziekuje

Rafał
Gość

Wita, Radek super artykuł bardzo pomocny, ale czy mógłbyś napisać jak wykonać taką rozdzielnicę w przypadku gdy w przewód zasilający posiadałby tylko L i PEN, jak rozdzielić Pen na N i PE, i w jaki sposób podłączyć różnicówkę ???

Andrzej
Gość

Tez chętnie bym zobaczył jak wykonać taka rozdzielnie i z wyjściem na 3 fazy

przemo
Gość

Witam
Artykuly super
Jestem początkującym elektryków i wiele pomagają mi wpisy na blogu
Mam jednak pytanie-czy znajduje się w przyszłości wpis o przelaczniku bistabilnym?:)

Dawid
Gość

witam.
wszystko fajnie ale przydał by sie filmik jak podłancza sie skrzynke w dużym domu 3 pientrowym gdzie skrzynka jest wieksza jest wiecej różnicówek itd.

Kmil
Gość

jeśli czujesz się na siłach podłączyć coś takiego :
http://www.elquint.com.pl/rozdzielnice-g%C5%82owne-budynkow/57.html
(jest to zdjęcie bez podłączonych przewodów do poszczególnych pomieszczeń, i naprawdę jest tego dużo jeśli chce się to zrobić samodzielnie), trzeba pamiętać że przewodów zerowych wzrasta z dołożeniem każdej różnicówki i wtedy trzeba pamiętać że każde zero jest „przypisane” do różnicówki i trzeba pamiętać które zero jest dla której różnicówki (a to tylko jedna z zawiłości)

Grzegorz
Gość

Witam Radku.
Mam pytanie dotyczące wyłącznika nadmiaru prądu w domowej rozdzielnicy. Otóż posiadam w mieszkaniu w bloku rozdzielnicę, w której założone zostały wyłączniki na poszczególne obwody. Oświetlenie 10A, gniazdka w pokojach 16A, łazienka 16A, i dodatkowo 3 wyłączniki na kuchnię po 16A każdy. Niestety nie mam w tej rozdzielnicy głównego wyłącznika prądu, który zadziałałby po przekroczeniu określonego poboru mocy, tak aby nie wyrzucało bezpiecznika topikowego na klatce. Dodam, że posiadam instalację 1 fazową o mocy przyłączeniowej 32A x 230V , czyli około 7300W. Co należałoby zrobić, żeby w przypadku zbliżenia się do poboru mocy określonego przez wyłącznik 32A wyrzucało mi bezpiecznik w domu a nie na klatce, oczywiście bez starty na pobieranej mocy z WLZ. ??

slayer74
Użytkownik

Znalezione w necie przy okazji: Jeśli w domu jednorodzinnym mamy zainstalowany alarm i kamery a także gniazda i urządzenia w ogrodzie np. pompa do oczka itd. to nie należy zabezpieczać ich tym samym wyłącznikiem różnicowo-prądowym, ponieważ złodzieje często powodują zadziałanie różnicówki uszkadzając/ingerując w urządzenie ogrodowe aby jednocześnie wyłączyć zasilanie alarmu. Dotyczy to oczywiście tanich i prymitywnych alarmów starego typu bez UPS i powiadamiania o zaniku napięcia. Standard deweloperski to przeważnie 1 RCD.

Rysiek
Gość

Wielkie dzieki!!Bardzo przydatne byly Twoje rady i porady!!

Maciek
Gość

Witam, Mam pytanie: jeżeli w mieszkaniu będę miał indukcję to WLZ z klatki do mieszkania musi mieć 5 żył? Jeśli tak to o jakim przekroju?

Roman
Gość

Panie Radku prosze o podpowiedz jak podlaczyc ten uklad rozdzielnicy pod stara instalacje czyli dwa kable.

slayer74
Użytkownik

Należy dokonać rozdziału PEN (wspólny przewód neutralny i ochronny zwany dawniej do lat 90tych XX wieku zerem ) na PE i N w rozdzielnicy i najlepiej uziemić go. Błędem jest podłączenie PEN do listwy N zamiast do PE. Instalacja odbiorcza – wyjście z rozdzielnicy przewodami na gniazda i oświetlenie powinna być już wtedy trzyprzewodowa.
comment image

Roman
Gość

Tak tylko jest problem taki ze w calym mieszkaniu mam stara instalacje i chcialbym aby wejscie do tej skrzynki bylo na dwa przewody i wyjscie rowniez na dwa a nie juz na trzy. Prosze o wyrozumialosc i podpowiedz jak to wykonac. Poniewaz wiem ze po rozdzieleniu pen nie mozna znowu polaczyc razem.

slayer74
Gość

W takim razie na chłopski rozum rezygnujesz z różnicówki i ogranicznika przepięć. Ale niech wypowie się Radek albo kto zna się bardziej ode mnie np. czy można zainstalować ogranicznik przepięć pod pen? czy wtedy uziemiony w rozdzielnicy itp. Przykład takiej rozdzielnicy ale trójfazowej masz w moim poście poniżej.

Roman
Gość

Czyli nie ma szans zeby roznicowka i ogranicznik zostal az tak dokladnie to sie nie znam ale czy ktos bylby tak wdzieczny jak to podlaczyc jakis schemat doalczyl. Stawiam piwko jakby ktos byl w Zlociencu.

Roman
Gość

Panie Radku czy moglbym prosic o jakis schemat nawet narysowany recznie jak ta skrzynke podlaczyc, ojciec mnie tak meczy kiedy i kiedy to zrobimy. Z gory dziekuje.

Krzysztof
Gość

Witaj Radku. Co sądzisz o zabezpieczaniu kontrolek bezpiecznikami?

Krzysztof
Gość

Witam. Czy ten wzór jest prawidłowy na obliczenie mocy (czajnika elektrycznego) P=U2/R.

slayer74
Gość

U2 czyli U do kwadratu (indeks górny) powinno być zapisane U^2 bo może mylić się z iloczynem U razy 2 ale z reguły pisze się 2U
generalnie wzór P=U^2/R lub znając prąd i opór P=I^2*R

Krzysztof
Gość

Dziękuję.

Roman
Gość

Dziękuję bardzo za tak wspaniały schemat wiedziałem że tu znajde samych profesjonalistów w tej dziedzinie. Jeszcze raz wielkie dzięki.

slayer74
Użytkownik

1. Mała nieścisłość chyba: szyna N powinna być oznaczona jako PEN?
2. W jakim programie Radek tworzysz te schematy bo wygląda to super?

Krzysztof
Gość

Gratuluję spostrzegawczości.

Roman
Gość

Dziękuję bardzo i to samo ojcu powtarzam że pośpiech jest nie wskazany ale ojciec wie najlepiej.

slayer74
Użytkownik

Ogranicznik raczej tak ale róźnicówki w TN-C nie stosuje się (sieć jednofazowa dwuprzewodowa starego typu z PEN zamiast N i PE). Będzie ona tylko „wyłapywać” prąd upływowy do ziemi np. czytałem gdzieś, że uratowała dziecko jak włożyło coś przewodzącego pod fazę w gniazdku. Generalnie to jak mieć Porsche trochę „lewe” i jeździć bocznymi drogami max 80 -100km/h 😉

Roman
Gość

Moglbym prosic o jakis schemat jak to podlaczyc do mojej nieszczesnej sieci czyli tak rozlacznik izolacyjny kontroler faz wylaczniki nadpradowe zostaja. Teraz jak to polaczyc ze soba zeby wszystko gralo. Mozna prosic o nawet moze byc reczny schemat.Czyli ojciec nie potrzebnie wyrzucil kase na caly zestaw. Szkoda.

Roman
Gość

Rozlacznik izolacyjny 63A 1P hager, lampka kontrolna 3 faz 240v svn129 3 kolory hager, ogranicznik przepiec B+C 1P LCtec, wylacznik nadpradowy b16 hager x4 szt. Tyle bedzie obwodow

Roman
Gość

No i nieszczesna roznicowka p302 25A 2p 30mA legrand

slayer74
Gość

Jeśli masz paragon to można zwrócić niepotrzebny sprzęt w hurtowni instalacyjnej lub markecie budowlanym. Jutro może coś narysuje albo pokaże na skype jeśli używasz

slayer74
Gość

No chyba że Radek zrobi to szybciej i bardziej profesjonalnie

slayer74
Gość

Roman schemat na brudno dla twojej rozdzielnicy
comment image

Krzysztof
Gość

Może zamienił bym miejscami „KF”i „PP”.A tak ok.

slayer74
Użytkownik

Rysowałem po północy ten schemat gdy go miałem gotowego też tak pomyślałem.

Roman
Gość

Dziękuję bardzo za tak szybko narysowany schemat. Jeżeli można to niech Radek rzuci okiem na ten schemat.

slayer74
Gość

w tm wypadku zasilanie wyłączników nadmiarowych F1-4 można dać od góry będzie jeszcze czytelniejszy schemat

mat_elek
Użytkownik

Witam!
Jestem zielony w elektryce, więc pytam pewnie o błahą rzecz, ale zaciekawiła mnie ona. Mianowicie: Do rozdzielnicy doprowadziłeś przewód zasilający, skąd w nim prąd? Wpiąłeś się do puszki, czy może wsadziłeś jedną końcówkę do przedłużacza?
Pozdrawiam

slayer74
Użytkownik

Symbole graficzne wg PN-EN 60617 w schematach i instalacjach elektrycznych elektrycznych
http://www.gdzie.pl/mczakan/me3.pdf – symbole używane na schematach, oznaczenia jak prowadzić przewody np. w tynku, na tynku w rurce, schemat rozdzielnicy domowej, przykładowy schemat instalacji w domu, wysokości instalowania np. wyłączników, gniazdek,
http://www.gdzie.pl/mczakan/me1.pdf – rodzaje i oznaczenia przewodów elektrycznych
comment image – przykładowy schemat instalacji w domu, co oznaczają poszczególne oznaczenia i symbole do znalezienia w innych linkach
http://www.redinpe.com/attachments/article/122/Inpe_144_symbole.pdf

slayer74
Użytkownik

Przykładowy schemat instalacji z wymiarami i wysokościami montażu osprzętu – nieduży salon – potencjalne ustawienie mebli linia kropkowana
comment image

slayer74
Użytkownik

Jeśli zaklejamy bruzdy w tynku (np. wymiana, rozbudowa instalacji) w których ułożone są przewody najlepiej użyć gotowego tynku w worku np. Knauf MP75. Zakleić tak aby było go trochę głębiej niż lico gotowej poszpachlowanej ściany i było miejsce na położenie gładzi. Nie stosować tylko gładzi szpachlowej do wypełnień ponieważ nałożona zbyt duża jej ilość ma tendencje do pękania, „marszczenia się” gdy schnie i odparowuje z niej woda.

slayer74
Gość

Inni polecają Knauf Fugenfüller do łączenia płyt gk, jeszcze inni gips szpachlowy (nie mylić z budowlanym szybkoschnącym), masę szpachlową lub naprawczą.Stosować taśmę flizelinę jak na połączenia płyt lub pęknięcia. Pamiętać o zagruntowaniu bruzdy przed położeniem kabli. Zmiany trasy przewodu wykonujemy pod kątem prostym, nie robimy bruzd na ukos.

Układanie podtynkowej instalacji elektrycznej na niewielkim odcinku (Leroy Merlin) Zamiast tych drewnianych kołków i blaszek do mocowania kołków polecam o wiele mniej czasochłonne do montażu plastikowe uchwyty do przewodu podtynkowego w kształcie skobla.
https://www.youtube.com/watch?v=HhsxsassjaE

slayer74
Użytkownik

Pytania do montażu rozdzielnicy:
1. Zauważyłem że nie każdy czujnik zaniku faz zmieści pod zacisk linkę 4mm np. popularnych firm np. F&F Pabianice, Zamel na moje oko mieści max . 2.5mm, ale spokojnie pod tulejkę 2*4mm wchodzą dwa przewody 4mm i jeszcze 1mm do czujnika faz. U mnie w tablicy tak jest wyjście z wyłącznika głównego zasila wyłącznik nadmiarowo-prądowy 3 fazowy i obwody jednofazowe w domu.

comment image

2. Zauważyłem, że jak sprasuje tulejkę i przewody 2*4mm po wkręceniu i wykręceniu z zacisków wyłącznika nadmiarowego tulejka jest pęknięta. Wkładam ją tak aby tulejka pasowała kształtem półkolistym przekrojem po zaprasowaniu pod „kształt szczęki”. Co robię nie tak?
3. Czy przewód WLZ – Wewnętrzna Linia Zasilająca biegnący pod obudową nowej rozdzielnicy może być odsłonięty czy musi być zakryty np. tynkiem? Reszta poza obudową rozdzielnicy dalej biegnie w ścianie.
4. Stara tablica bezpiecznikowa trzy fazowa przed wymianą, ta korozja także od spalonej myszy która zrobiła zwarcie aż ja rozerwało bo wszędzie była jej krew. Te 4 bezpiecznikach topikowe zabezpieczały cały duży dom na wsi plus gniazda siłowe np. do piły stołowej. Wymienione na rozdzielnicę podobną jak na zdjęciu w pkt. 1. Niestety mimo, że instalacja była wymieniona parę lat temu na miedzianą zrobiona jest przez partacza więc nie ma możliwości podłączyć wyłącznika RCD.
comment image

slayer74
Gość

Ad.3 Czy przewód WLZ – Wewnętrzna Linia Zasilająca biegnący pod obudową nowej rozdzielnicy może być odsłonięty czy musi być zakryty np. tynkiem? Reszta poza obudową rozdzielnicy dalej biegnie w ścianie.
To samo pytanie zadałem na elektroda.pl – odpowiedź jednego z moderatorów:
„WLZ powinna być zakryta. Chodzi o brak dostępu do energii niemierzonej (aby nie podłączać się na „lewo”). Z tego powodu WLZ-tów nie prowadzi się np. w korytkach PCV tylko w rurach lub pod tynkiem. ”

U mnie w tablicy pod płytą ebonitową (czy bakelitową) na której jest przykręcona rozdzielnica też kawałek WLZ wychodzi ze ściany i wchodzi do licznika. W ciągu 6 lat od montażu nowej rozdzielnicy z nadmiarówkami były ze dwie kontrole i nikt z energetyki się nie doczepił bo pewnie też i tego nie widział 😉

Krzysztof
Gość

Witam. Kolega z ” elektroda pl” miał w 100% rację.

Krzysztof
Gość

PE jest nie uziemiony?

Krzysztof
Gość

Czy jest to TN-C?

slayer74
Użytkownik

TN-C. Instalacja z połowy lat 80-tych e domku typu klocek.

Piotr
Gość

Przewód od ogranicznika przepięć podpinamy pod szynę ochronną PE , załóżmy że dotykamy akurat obudowy urządzenia która jest podpięta przewodem ochronnym pod szynę PE , następuje zadziałanie ogranicznika – mamy pewność że prąd popłynie do ziemi a nie przez nas ? Prąd wybiera zawsze „łatwiejszą” drogę czyli my stanowimy większą rezystancję ?

Michał
Gość

no ok, ale jak ja mam wszystko 3 fazowe, to jak to łączyć?

slayer74
Użytkownik

W moim poście wyżej z 12.08.2016 masz zdjęcie mojej rozdzielnicy trzyfazowej w domu. Niestety stara instalacja miedziana TN-C więc nie ma wyłącznika różnicową-prądowego i ograniczników przepięć. Szyna miedziana grzebieniowa trzyfazowa zamiast jednofazowej i podobnie z wyłącznikiem głównym oraz jedno zabezpieczenie nadmiarowe trzyfazowe na tego typu gniazdo. Koszt takiej rozdzielnicy (2*12 miejsc na elementy) i osprzętu 3 fazowego na domek 400zł jeśli dojdzie różnicówka i ogranicznik przepięć na trzy fazy cena rośnie dwukrotnie, dla porównania mniejsza jednofazowa rozdzielnica (12 elementów) na mieszkanie 120 zł. comment image

Krzysztof
Gość

A można wiedzieć do czego są wył. nadprądowe 20A jedno-fazowe?

slayer74
Użytkownik

Chodzi pewnie o to że gniazda powinny być zabezpieczone wyłącznikami 16 A a oświetlenie 10A ? Wszystkie obwody 1.5 mm kw. instalacja dwużyłowa. Wtedy też tak się robiło że obwody świetlne razem z obwodami gniazd.
Tablice z pkt. 1 – dobór zabezpieczeń i montaż nowej tablicy zrobił mój kolega (uprawnienia pomiarowe) z 6 lat temu. Ja wtedy tylko pomagałem mu, nie czułem się na siłach żeby zrobić wymianę samemu nie miałem wtedy nawet praski do końcówek. Od 2 -3 lat wymieniłem kilka takich tablic w swojej okolicy w podobnych domach.

Krzysztof
Gość

Czy dobrze zrozumiałem że cała instalacja, zrobiona jest przewodem 1,5 mm2 i zabezpieczona wył. nadprądowymi 16A i 20A?

slayer74
Użytkownik

Dobrze zrozumiałeś- tak jest zrobione. Za duże wartości wyłączników? Bo też mi to przyszło do głowy czytając ten artykuł. Przy montażu rozdzielnicy w domu zdałem się na pomoc kolegi bo sam wtedy nie miałem aż takiej wiedzy i praktyki.

Krzysztof
Gość

A jakiej wartości zabezpieczenia masz przed licznikiem?

slayer74
Użytkownik

Przed licznikiem są BeMy (bezpieczniki mocy) w skrzyni na dworze, nie pamiętam jaki wielkości w Amperach. Masz jakieś sugestie co do poprawy?

Krzysztof
Gość

Zastanawiałem się nad selektywnością wył.nadprądowych 20A a zabezpieczeniem przed licznikowym.

slayer74
Użytkownik

Myślałem że chodzi ci o to że wyłączniki 20A są za dużej wartości jak na ten przekrój przewodu i powinny być wszędzie 16A bo Radek w swoim filmiku stosuje 16A dla przewodu 2.5mm no chyba że to wynika tez z tego że zabezpieczenie przedlicznikowe ma np. 25A w mieszkaniu.
5-6 razy wył. nadmiarowe zadziały już z powodu zwarcia a nie zdarzyło się aby BM się przepalił a wył. nadmiarowe nie zadziałały. Jako ciekawostkę odnośnie selektywności (jej braku) podam przykład nowego bloku 100 m od mojego domu wybudowanego z 5 lat temu. W przypadku większości zwarć ludzie mają klucze do skrzynek na korytarzach i tam włączają po zadziałaniu wyłączniki nadmiarowe bo w mieszkaniu w większości przypadków wył. nadmiarowy nie działa w przypadku zwarcia. Przeróbka na właściwe zabezpieczenia w tym bloku przerasta możliwości organizacyjno – finansowe zarządcy albo chce obciążyć kosztami mieszkańców itd.
Sam jestem bardzo ciekawy artykułu Radka na temat selektywności. Znam dwa sposoby na zachowanie slektywności ale nie jestem ekspertem w tej dziedzinie:
tańszy- bezpieczniki topikowe zwłoczne jako zabezpieczenie przedlicznikowe. Ostatnio sprawdziło to się u znajomego bo zadziałał wyłącznik nadmiarowy 3faz C20 przy próbie włączenia jakiegoś starego silnika z demobilu bo nawet wał silnika nie drgnął a nie był on w stwierdzić czy zwarcie czy przeciążenie bo puszka w przewody w gorszym stanie niż sam silnik.
droższy – selektywny wyłącznik nadmiarowy jako zabezpieczenie przedlicznikowe ale cena większa 9-15 razy od zwykłego wyłącznika nadmiarowego.

Krzysztof
Gość

O tych wył.nadprądowych 20A też pomyślałem pod kontem średnicy przewodów za nimi Przewód 2,5 mm2 powinien być zabezpieczony wyłącznikiem 16A, przewód 1,5 mm2 wyłącznikiem 10A, przewód 4 mm2 wyłącznikiem 20A. Po zwarciu wyłącznik da się od razu załączyć, przy przeciążeniu trzeba odczekać. Na selektywne Z.E. nie chcą się zgadzać, chyba ze względu na zwłokę zadziałania.

slayer74
Gość

Kiedyś trzeba będzie wymienić na mniejsze albo całą instalację przy okazji dużego remontu. Przez 6 lat się nic nie dzieje z instalacją. Z urządzeń o większej mocy używamy tylko kuchenki gazowej z piekarnikiem, zmywarki, pralki.

Krzysztof
Gość

Jeśli obciążenie będzie dostosowane do przekrojów przewodów to ta instalacja może pracować bez awaryjnie jeszcze z 30 lat, a może i dłużej. Pozdrawiam.

slayer74
Gość

Uściślając instalacja ma już 30 lat a nowa tablica 6 lat. Krzysztof dzięki za szybkie odpowiedzi.

Krzysztof
Gość

Witam.Gdzie robisz podział PEN na PE i N?

slayer74
Gość

Dwa niuanse do przedyskutowania:
1. Czy do dokręcania śrub w w włącznikach nadmiarowych itd. warto używać wkrętaka SL/PZ zamiast zwykłego izolowanego PZ bo są dość drogie a kiedyś z 15 lat temu kolega mi zachwalał
http://www.skladtechniczny.pl/sklep/narzedzia-reczne/6531-zestaw-wkretakow-softfinish-electric-xeno-vde-sb328s2-2cz-wiha-32282-4010995322823.html
2. Czy w przypadku dokręcania przewodów o małym przekroju w stosunku do zacisku śrubowego na szynie N lub PE np. przekrój 1.5mm kw. jest sens zamiast odizolowanej prostej końcówki jak na Twoim filmie cz.3 zgiąć szczypcami tą końcówkę na pół wtedy lepiej śrubka trzyma – tak mnie kiedyś uczono.
comment image

Jacek
Gość

a czy to nie jest zle jesli podlacze przewod do wskaznika faz po roznicowce i nie bedzie trzeba podlaczyc przewodu N do listwy tej roznicowki

YoMen
Gość

Czy nie ma przeszkód, jeśli z rozłącznika izolacyjnego FR 303 wprowadzę zasilanie do pierwszych 3 wyłączników nadprądowych hager od góry a na dole zepnę je szyną 3F i podłączę odbiory od dołu tych wyłączników?

Mateusz
Gość

Nie ma przeszkód.

YoMen
Gość

No dobra, mam rozdzielnicę Hager Volta 3×12. Od góry odbiory w sumie 12 obwodów (6 x B16 na gniazda i 6 x B10 na oświetlenie) od dołu zasilanie do rozdzielnicy, dodatkowo 3 x RCD 1F. Jak najlepiej rozłożyć poszczególne moduły? tzn., czy rozłącznik FR umieścić na samym dole na dolnej szynie, wszystkie 3 x RCD na środkowej a 12 wył. nadprądowe na samej górze? jak to najlepiej zrobić by było czytelnie i estetycznie bez zbędnej płątaniny przewodów?

Pozdrawiam

Mateusz
Gość

Ja bym to tak zrobił:
na pierwszej szynie wpiął bym rozłącznik FR (wyłącznik główny prądu)
na drugiej szynie 1F RCD (4 obwody) potem na tej samej szynie 1F RCD (4 odwody) razem 12 modułów.
na trzeciej szynie 1F RCD (4 obwody).

YoMen
Gość

Dzięki za odpowiedź, myślałem nad tym dużo, jednak u mnie tak nie da rady, ponieważ mam jeszcze kontrolki faz, poza tym musiałem zapewnić miejsce na dodatkowe 3 złączki N na szynę DIN dla RCD. Zrobiłem tak jak opisałem to wyżej, więc patrząc od dołu gdzie wchodzi zasilanie, od lewej wpiąłem kontrolkę 3 faz, obok kontrolki rozłącznik FR 3F, na tej samej szynie są 3 złączki N dla RCD. Na drugiej szynie kolejno, kontrolka 1 fazy, RCD, kontrolka 2 fazy, RCD, kontrolka 3 fazy, RCD. Na samej górze wszystkie 12 wyłączników nadprądowych, kolejno B16,B10, B16, B10 itd., spiętych szyną 3F. Gdzie obwody B16-B10 = pomieszczenie itd. W ten sposób w każdym pomieszczeniu mam oświetlenie i gniazdka na innej fazie.

Marcin Faszczewski
Gość

Ten zestaw Wiha jest na prawdę dobry! Sam korzystam z ponad 10 końcówek w zakładach przemysłowych i w większości przypadków tylko tyle mi wystarczy do usuwania prostych awarii 🙂

Piotr
Gość

Bardzo pomysłowo, muszę też spróbować na urlopie 🙂

BourbonKid Łowicz
Gość

Witam, ja mam pytanie trochę nie w temacie domowej rozdzielnicy ale instalacji elektrycznej. Czy można połączyć przewody aluminiowe z miedzianymi? Czytałem iż nie można łączyć aluminium z miedzią bezpośrednio ale na przykład za pomocą kostek elektrycznych. Czy można użyć popularnych kostek wago, lub jakiś innych szybkozłączek?

kamilkowalski
Gość

Można łączyć bezpośrednio przewody miedziane z aluminium ale przed takim bezpośrednim połączeniem musisz pobielić przewody miedziane cyną ponieważ aluminium utlenia miedz i dopiero po pobieleniu ( ocynowaniu) przewodów miedzianych łączysz je z aluminium.Radzę połączyć przewody za pomocą złączek wago bo jak połączysz za pomocą kostki to pamiętaj że musisz co poł roku sprawdzać zaciski łączeniowe (miedz z aluminium) dlatego że aluminium po pewnym czasie ustępuje pod wpływem nacisku i styki są „nie pewne”.W instalacjach elektrycznych w domu nie wolno stosować przewodów aluminiowych cieńszych niż 10mm kwadrat (ze względu na to że aluminium ustępuje pod pływem nacisku).Przekrój 10mm kawdrat lub grubszy gwarantuje że aluminium nie ustąpi pod wpływem nacisku.

slayer74
Gość

1. Wago do połączeń za pomocą swoich kostek przewodów alu i miedzianych ma w ofercie specjalną pastę w strzykawce 20ml cena ok 12zł
http://www.wago.pl/serwis/wymagania-i-dyrektywy/montaz-przewodow-aluminiowych/
Ja zastosowałem ją także do posmarowania przewodów zasilających Alu 6mm2 wyłącznik główny w rozdzielnicy po wymianie na nową i dodatkowo wyjście z wyłącznika głównego mimo że przewód linka miedziana w tulejce zaciskowej to samo również na listwie N gdzie jest Alu i wyjścia przewodami N na obwody z miedzi
2. Gdzieś tu na forum spotkałem się z komentarzem że nie wolno cynować w tym celu przewodów alu ale w google nic nie znalazłem na ten temat.
3. Do połączeń kabli alu i miedź o większych przekrojach są również podkładki kupalowe albo końcówki rurowe http://www.sklep.erko.pl/Koncowki-i-zlaczki-kablowe_Kupalowe-Al-Cu(2,6918,).aspx?pageId=2
http://www.sklep.erko.pl/Koncowki-i-zlaczki-kablowe_Rurowe-Al-Cu(2,2604,).aspx
4. W jednej z hurtowni powiedzieli mi też że można użyć listwy pierścieniowej? Jak dla mnie średnio trafione rozwiązanie skoro instalacje robi się już bezpuszkowo
http://www.prospersklep.pl/pl/p/Listwa-pierscieniowa-4-torowa-z-zaciskami-1-4mm2,-380V,-czarna/2592

Krzysztof
Gość

Witam. A czy w instalacjach bezpuszkowych, nie ma póżniej problemów z dołożeniem nowych obwodów?

Zbigniew
Gość

na schemacie w domowej rozdzielnicy, którą będę budował i uruchamiał nie ma ochronnika przepięć i kontrolera faz a spodobał mi się pomysł ich zamontowania. Czy wystarczy po jednym takim elemencie zamontować przy wyłączniku głównym, czy trzeba je montować przy każdej „różnicówce”? Jak to zrobić?

Paweł
Gość

Kawał dobrej roboty 🙂

Mariusz
Gość

Fajnie i przystępne.
Warto dodać, że przed oddaniem każdej instalacji do użytkowania należy przeprowadzić pomiary.

Janusz
Gość

Witam,jak zawsze ciekawie i na temat.Pozdrawiam

Szymon
Gość

Witam. Na wstępie chciałbym podziękować za tak sporą baze wiedzy jaką przedstawiasz na blogu, i życzę dalszego postępu i rozwoju bloga. Chciałbym zapytać, być może już gdzieś to pytanie padło na blogu w takim przypadku prosiłbym o podesłanie linku, czy do założenia głównej skrzynki rozdzielczej na własną rękę w domu są potrzebne jakieś papiery, dyplomy szkół elektrycznych, czy uprawnienia SEP? i jeżeli nie to czy trzeba to zgłaszać do dostawcy energii? lub jakiegoś elektryka żeby odebrał i wystawił jakąś pieczątkę że instalacja jest OK?

Adam
Gość

Ja z kolei daję różnicówkę po prawej stronie grupy wyłączników nadprądowych. Nie muszę w tym przypadku wycinać w szynie zbiorczej elementu.

wpDiscuz