Wyobraź sobie, wchodzisz do sklepu z podzespołami elektronicznymi z zamiarem kupna multimteru. Patrzysz, a tam ściana mierników uniwersalnych. Każdy inny, zarówno pod względem funkcjonalności, ceny jak i wyglądu. Spoglądasz od miernika do miernika i zaczynasz się powoli zastanawiać: „co ja tu właściwie robię?” 🙂

Nie martw się, nie taki diabeł straszny. W kilku słowach postaram się troszkę rozjaśnić ścieżkę wyboru miernika uniwersalnego.
Oprócz opisania kilku parametrów multimetru, w tym artykule bardziej szczegółowo skupię się na kwestii w jaki sposób odczytać dokładność multimetru. Ale po kolei, odpowiadając na tytułowe pytanie wyodrębniłbym kilka elementów:

  1. Wielkości mierzone
  2. Dokładność miernika
  3. Zabezpieczenia
  4. Elementy dodatkowe
  5. Sposób wykonywania pomiaru
  6. Cena

W artykule będę się wspomagał dwoma multimetrami ze skrajnie różnych półek cenowych:

  • V&A MAS830B
  • FLUKE 179

No to ruszamy!

1. Wielkości mierzone

DSC_0453
Niewiele wielkości do wyboru

Ten punkt być może jest trywialny, ale uważam, że od tego trzeba zacząć.
Pytanie brzmi: Co chcesz mierzyć multimetrem i w jakim zakresie?
Pytanie uzupełniające: Pomiar jakich wielkości może Ci się przydać w przyszłości?
Najtańsze mierniki oferują pomiary:

  • napięcie stałe (zakres do 600 a nawet 1000V)
  • napięcie przemienne (zakres 600 / 750V)
  • natężenie prądu stałego (do 10A)
  • opór elektryczny (do 2MΩ)
  • test diody i wzmocnienia tranzystora (hFE)

Idąc dalej w las dostajemy coraz więcej możliwości pomiaru:

  • pomiar natężenia prądu przemiennego
  • częstotliwość prądu przemiennego
  • pojemność kondensatora
  • pomiar temperatury – z miernikiem dostarczona jest dodatkowa sonda którą można przyłożyć / zanurzyć w czymkolwiek celem odczytania temperatury
  • test ciągłości obwodu (posiadają to prawie wszystkie multimetry, ale czasem można się zdziwić, jak nie zwróci się na to uwagi, a funkcja przydatna) czyli, gdy pomiędzy sondami multimetru nie ma oporu, miernik sygnalizuje ten fakt dźwiękiem

Oprócz ilości pomiarów, mierniki różnią się też zakresami pomiarowymi.

Na rynku znajdziesz wiele mierników, które posiadają możliwość wykonania wszystkich ww. pomiarów. To jednak nie wszystko, czas przyjrzeć się kolejnemu parametrowi (a raczej serii parametrów), a mianowicie dokładności multimetru.

2. Dokładność miernika

Każdy wykonywany pomiar ma swoją dokładność. Wynik pomiaru jest wartością przybliżoną wartości rzeczywistej z pewną tzw. niepewnością pomiarową, która mówi jak bardzo wartość rzeczywista może się różnić od tego co pokazał miernik.
Niepewność ta jest podawana przez producenta w instrukcji miernika i jest różna dla każdego zakresu pomiarowego.

Jak obliczyć dokładność pomiaru?

Dokładność pomiaru w miernikach uniwersalnych podawana jest w specyfikacji urządzenia w następujący sposób (lub podobny):

DC Voltage, Range: 20V, Accuracy: +-(0.5% + 2)

Zapis ten oznacza pomiar napięcia stałego dla zakresu 0-20V. Dokładność wyrażona jest wg wzoru i oznacza:

  • 0.5% – procent wartości zmierzonej (wskazanej podczas pomiaru na wyświetlaczu)
  • 2 – mnożnik najmniej znaczącej wartości dla danego zakresu pomiarowego
  • +-” – oznacza, że niepewność dodaje i odejmuje się od wartości zmierzonej

Najlepiej będzie jeśli pokażę to na przykładzie i wykonam pomiar w zakresie 0-20V napięcia stałego na wyjściu zasilacza 12V przy użyciu obu multimetrów.

DSC_0410 DSC_0403

V&A MAS830B
Wynik pomiaru: 12.25V
Dokładność: +- (0.5% + 2)
Wyliczona niepewność: +- (12.25V*0.5% + 0.01V*2) = +- 0.081V
Rzeczywista wartość może zatem wynieść od 12.17V do 12.33V

Fluke 179
Wynik pomiaru: 12.30V
Dokładność: +- (0.15% + 2)
Wyliczona niepewność: +- (12.30V*0.15% + 0.01V*2) = +- 0.038V
Rzeczywista wartość może zatem wynieść od 12.26V do 12.34V

W obu przypadkach wynik był podany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku czyli najmniej znacząca wartość wynosiła 0.01V (którą podstawiłem do wzoru).
UWAGA! Wartość ta jest stała dla wybranego zakresu pomiarowego i nie jest w żaden sposób zależna od wyniku pomiaru.
Różnica pomiędzy wynikami pomiarów wraz z niepewnościami dla obu mierników może wydawać się nieznaczna (zależy od potrzeb).

Jednak, aby zobrazować jak duża może być różnica w wynikach pomiaru, wykonam teraz pomiar napięcia  przemiennego w domowym gniazdku elektrycznym.

DSC_0395
Różnica niby niewielka, ale…

V&A MAS830B
Wynik pomiaru: 229V
Dokładność: +- (1.2% + 10)
Wyliczona niepewność: +- (229V*1.2% + 1V*10) = +- 12.7V
Rzeczywista wartość może wynieść od 216.3V do 241.7V

Fluke 179
Wynik pomiaru: 231.7V
Dokładność: +- (1.0% + 3)
Wyliczona niepewność: +- (231.7V*1.0% + 0.1V*3) = +- 2.6V
Rzeczywista wartość może wynieść od 229.1V do 234.3V

W tym przypadku pomimo zbliżonych wyników pomiaru, niepewność pomiaru w tym pierwszym jest dużo większa. Jeśli zatem potrzebujesz miernika do czegoś więcej niż tylko określenie z grubsza jakie jest napięcie, warto się przyjrzeć dokładności multimetru przed jego zakupem.

Ekonomiczne multimetry – znajdź najlepszą cenę!
[wyszukaj w ceneo]


3. Zabezpieczenia

Czy miernik jest odpowiednio zabezpieczony przed przekroczeniem zakresu? Albo przed wykonaniem pomiaru niezgodnie z zaleceniami producenta?

Na to drugie pytanie – niestety – trudno znaleźć odpowiedź, gdyż możliwości niepoprawnego wykonania pomiaru jest naprawdę sporo.

DSC_0454a
Bezpiecznik przewidziany tylko dla zakresu do 200mA

Jeśli chodzi o przekroczenie zakresu to za zabezpieczenie tego typu pomyłki odpowiada bezpiecznik (lub dwa o różnych wartościach znamionowych) znajdujący się wewnątrz miernika. Brak bezpiecznika dla danego zakresu pomiarowego oznaczony jest najczęściej opisem „unfused” na obudowie multimetru. Jeśli wykonujesz pomiar miernikiem bez bezpiecznika i zostanie przekroczone maksymalne dozwolone natężenie prądu przepływającego przez multimetr, prawdopodobnie możesz się pożegnać z miernikiem.

DSC_0454b
Dwa bezpieczniki i zabezpieczenie przepięciowe oznaczone na obudowie

Dodatkowo mierniki uniwersalne mogą być zabezpieczone przed przepięciami. Określa to norma IEC 61010 i dzieli ochronę na 4 kategorie (CAT I – CAT IV). Im wyższą kategorię posiada miernik tym lepiej jest zabezpieczony (i tym jest droższy 🙂 ). Zaznaczę tylko, że jeśli zamierzasz używać miernika w warunkach domowych, kategoria wyższa niż II (prawdopodobnie) nie jest Ci potrzebna.

4. Dodatkowa funkcjonalność

Mierniki mogą posiadać wiele dodatkowych funkcji, które wpływają na dokładność pomiaru lub wygodę użytkowania m.in.:

  • True RMS – wyliczanie wartości pomiaru prądu przemiennego na podstawie rzeczywistej wartości skutecznej (więcej w artykule). Parametr ten dość mocno winduje cenę miernika.
  • Automatyczne skalowanie – zamiast kręcić pokrętłem multimetru podczas wykonywania pomiaru, miernik automatycznie dobiera zakres pomiaru (oczywiście w obrębie danej wielkości pomiarowej)
  • Funkcja HOLD – możliwość „zamrożenia” wyniku pomiaru na wyświetlaczu miernika
  • Rejestrowanie wartości minimum i maksimum danego pomiaru
  • Podświetlenie wyświetlacza (w piwnicy może się przydać 🙂 )

DSC_0421

Oprócz dodatkowych funkcji warto zwrócić uwagę na – być może dla wielu szczegół – długość przewodów sond pomiarowych. Mnie autentycznie irytuje, gdy nieraz trzeba wykonać pomiar w niestandardowym miejscu (na wysokości) a przewody sond są tak krótkie, że trzeba kombinować jak złapać / ustawić miernik.

Multimetry średniej i wyższej półki – znajdź najlepszą cenę!
[wyszukaj w ceneo]


5. Sposób wykonywania pomiaru

Źródło: Allegro.pl

W tym artykule posłużyłem się miernikami wyposażonymi w dwie sondy do wykonywania pomiarów. Na rynku dostępne są też multimetry innego typu, tzw. cęgowe. Pomiar takimi miernikami wykonuje się bezinwazyjnie np. oplatając cęgami multimetru przewód w celu zmierzenia napięcia lub natężenia prądu płynącego w tym przewodzie. Może to być szczególnie przydatne w przypadku pomiarów natężenia prądu, gdzie używając standardowego miernika, aby wykonać pomiar należy najpierw przerwać obwód.

Nie będę się tutaj rozpisywał nt. mierników cęgowych z tego prostego względu, że nie mam z nimi zbyt wielkiego doświadczenia. Chciałem tylko zaznaczyć, że taka opcja istnieje.

6. Cena

Cena! Naturalnie na to też trzeba zwracać uwagę 🙂 . Jasne, cena za miernik jest wypadkową wszystkich Twoich oczekiwań jakie musi spełniać multimetr. Jeśli uważasz, że koszt miernika jest zbyt duży jak na Twoją kieszeń, zastanów się z czego zrezygnować. Czy na pewno potrzebujesz automatycznego skalowania, albo True RMS? Czy pomiar temperatury i pojemności kondensatora jest niezbędny?

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę wszystkie czynniki można wybierać właściwy multimetr całymi tygodniami. Jednak nie daj się zwariować. Wyodrębnij kilka elementów, które są dla Ciebie kluczowe i wybór właściwego miernika nie będzie dużym problemem. Rynek multimetrów jest ogromny, każdy znajdzie coś dla siebie.
A jeśli pomimo wielu przemyśleń wciąż nie wiesz na co się zdecydować, cóż, być może powinieneś kupić najtańszy i przekonać się doświadczalnie czego Ci w nim brakuje 🙂 .

EDIT:

Obszerny artykuł nt.wyboru pierwszego multimetru znajdziesz tutaj (blog elektroniczny.eu)

Drukuj

Dodaj komentarz

35 komentarzy do "Czym się sugerować przy wyborze multimetru?"

Powiadom o
avatar
Sortuj wg:   najnowszy | najstarszy | oceniany
uzytkownik
Gość

Witam. Poszukuję multimetru, który w miarę dokładnie mierzyłby napięcie i prąd, zarówno stałe jak i przemienne, ewentualnie jakiś brzęczyk do sprawdzania ciągłości obwodu. Więcej funkcji nie musi mieć. Zależy mi przede wszystkim by miernik był bezpieczny, np. przy pomiarach z napięciem 230/400V. Czy ktoś mógłby coś polecić?

Grzegorz
Gość

Cześć Radku! Świetny artykuł jak zresztą wszystkie na Twoim blogu. Mam jedno pytanie dotyczące multimetru. Zakupiłem nie tak dawno jeden i znajduje sie na nim możliwość zmierzenia wartości „BATT” o dwóch zakresach 1.5 V i 9 V. Czy za pomocą tego mogę sprawdzać baterie? To znaczy jakie napięcie posiadają?. Pozdrawiam!

slayer74
Użytkownik

Kolejny pomysł na artykuł o funkcji miernika : test ciągłości obwodu – używanej przez elektryka od instalacji domowych częściej chyba niż np. pomiar napięcia. Chodzi mi o szukanie w puszce np. który przewód wychodzi na lampę, który na wyłącznik czyli skręcenie ze sobą dwóch żył np. kombinerkami aby zamknąć obwód i na drugim końcu przewodu sprawdzamy czy obwód się zamyka. Co w przypadku gdy nie ma być przejścia a miernik je wskazuje (np. źle coś podłączone, przebicie na obudowę, zwarcie bo przewiercony przewód i żyły się zmostkowały). Może są jeszcze jakieś tricki których, większość z nas nie zna jeśli chodzi o ten rodzaj pomiarów. Miałem taką sytuację przewiercony przewód trzyfazowy po pomiarach napięcia miernikiem, neonówką i żarówką próbówką okazało się, że są fazy w trzech żyłach ale tylko dwie różne czyli np. L1 dwa razy faza L2 brak L3 a w rozdzielnicy są wszystkie trzy fazy na wyjściu wyłącznika nadmiarowo-prądowego. Okazało się że jedna żyła się przerwała i zwarła z drugą i zasilanie nie dochodziło do gniazda a wychodziła ta sam faza co z drugiej zmostkowanej żyły.

Max
Gość

Przydla by sie wyszukiwarka miernikow po funkcjach tak jak to jest z telefonami. Ustawiasz opcje i wyskakuje baza miernikow 🙂
Ja bym ustawil:
– FUSED i CAT II/III
– wartosc min/max
– podswietlanie wyswietlacza
– termometr
– odpornosc na wode i upadki z nieduzej wysokosci

sprawdzanie pojemnosci kondensatorow – ewentualnie

Z takich dodatkowych przydatnych gadzetow byla by wbudowana latarka LED, ktora swiecila by do przodu 🙂 W piwnicy/w nocy niezastapiona funkcja.

Jak juz znajde sobie miernik to chyba zamontuje cos takiego 🙂

PS.
Mysle jeszcze o takiej funkcji jak sprawdzanie LED. Zeby moc taka LEDe wlozyc i zeby zaswiecila albo nie + zeby miernik podal jaki wymagany jest prad do swiecenia albo jakie jest obciazenie.
Nie wiem czy nie wybiegam moimi pomyslami zbytnio w przyszlosc 🙂

Michal
Gość

Witam. I ja się zapytam o coś Pana.
Szuka miernika do 300 zł, najważniejsze to bezpieczeństwo, poszukałem i pogoglowałem i ponoć bardzo dobre bezpieczniki (jak Fluke) ma Mastech 8240A, już miałem go brać ale w cenie zbliżonej mam SANWA CD772 (polecany z popularności tej marki ale o bezpiecznikach ani słowa. Opcjonalnie Sanwa CD731A ale on ma 3 gniazda a przed tym przestrzegają. Czy może Pan wskazać który z nich najlepszy ? Mnie coś ciągnie do Mastecha ale wolę upewnić się od specjalisty bo w sklepie to wiadomo, wciskają co się da. Główny nacisk to bezpieczeństwo moje po włożeniu sond do gniazdka 230V. Jego przeznaczenie to drobna elekrotechnika i częste sprawdzanie napięć w gniazdku, stąd duży nacisk na to bezpieczeństwo. Proszę tylko o nie polecanie modelów Fluka, są poza moim finansowym zakresem.
Pozdrawiam i proszę o odzew.

Max
Gość

Czesc.
Dlaczego przestrzegaja przed miernikami z 3 gniazdami?

Michal
Gość

Cześć. Chodzi o mierzenie do 2A na jednym gnieździe a powyżej na innym. Nie znam się dokładnie a nie chcę skłamać, obejrzyj sobie https://youtu.be/3YdOdJMfkww a na szybko w podsumowaniu o tym mówi https://youtu.be/3YdOdJMfkww?t=1469

Max
Gość

Michal, dzieki za linki. Fajnie gosc mowi.

No to dodam gwoźdź do trumny: chciałbym wydać do 60 zł na multimetr.to
Gdyby trafiła się super okazja do 100, ale to raczej ostatecznie.
🙂
Pomozecie mi wybrac cos wartego uwagi?

Max
Gość

Wyznaczylem sobie pare kryteriow ktorymi bede sie kierowal (mysle ze to istotne dla mnie):
4 gniazda
Fused na polaczeniach
CAT min II
pomiar temper.
podswietlenie wyswietlacza
wartosc min/max
minimalna wartosc A – w mikro A.

Do tego fajnie bylo by z mozliwocia sprawdzenia kondensatorow…

Pogrzebalem cos w sieci i chyba ponizej 150zl nie znajde nic.

Mysle ze jak cos zostanie w urlopu to dociagne do 200 zl.

Macie pomysl an jakies konkretne sztuki?

Max
Gość

Ostatecznie moj wybor padl na UNI-T UT 70A ( http://www.uni-t.eu/pl/3450-miernik-uniwersalny-ut-70-a ) jako kompromis miedzy cena a parametrami. Jak jest z wytrzymaloscia czas pokaze 🙂
Pozdrawiam

kamil kowalski
Gość

30mA to 7,18v po przekroczeniu tego napięcia RCD zadziała . 7,18v to
jest napięcie na obudowie sprzętu które musi zostać przekroczone aby RCD zadziałał

Kamil kowalski
Gość

Nawet najlepszy multimetr nie czyni jeszcze z kogoś elektryka i nie zastąpi wiedzy.Trzeba jeszcze umieć interpretować co dany „przyrząd ” pokazuje.Nic nie zastąpi pokory i rozumu.Omomierzem sprawdza się min.czy dany sprzęt nie ma „przebicia” na obudowę ; czy nie mamy gdzieś zwarcia ; sprawdzamy ciągłość obwodu ; rezystancie ( przy małej rezystancji elektrycznej popłynie „prąd”).

kamil kowalski
Gość

Cęgi Dietza są bardzo pomocne i nie zastąpione przy silnikach trójfazowych np: sprawdzanie prądów różnicowych ; sprawdzanie prądu ” rozruchowego” silnika ( tylko przy połączeniu w tzw. gwiazdę ). Na co dzień używam multimetru za 40 zł. Multimetr „lepszy” ( za około 400 zł) jest też potrzebny.

Rafal
Gość

Witam.
W niedalekiej przyszłości planuje rozbiórke wnętrza auta, do momentu okablowania.
Chciałbym prawdopodobnie wymienić całą elektrykę, gdyż na chwilę obecną coś tam szwankuję, co blokuje mi centralny zamek i nie tylko.

Panowie jaki z tańszych mierników polecalibyście do wykonywania takich operacji?

Pozdrawiam!

kamil kowalski
Gość

Proponuję Panu miernik „typowo ” samochodowy taki do 200 zł wystarczy.Taki miernik będzie służył kilka lat.

Max
Gość

Podaj konkretny model.

kamil
Gość

np: miernik firmy unit UT 109

Krzysztof
Gość

Witam, mam takie pytanie podczas odbioru lokatorskiego mieszkania pewien facet sprawdzał miernikiem elektrycznym poprawność działania bezpieczników, w jaki sposób mógł to zrobić? Wkładał do gniazdka tester napięcia coś podobnego do flukeT90 i sprawiał że bezpiecznik wyskakiwał. Czy jest to dobry i nieinwazyjny sposób na sprawdzenie poprawności działania instalacji elektrycznej w mieszkaniu?

Rafał
Gość

Wpis bardzo fajny i przydatny, ale na 99,9% nie istnieją mierniki cęgowe mierzące napięcie cęgami, mają do tego sondy jak w standardowym multimetrze. Ale mimo tego oby takich wpisów jak ten na tym blogu 😀

rdw
Gość

Dzięki za artykuł, nareszcie wszystko zebrane, a nie tylko same porównywarki cen, z których nic nie wynika.

Tomek Michalski
Gość

„A jeśli pomimo wielu przemyśleń wciąż nie wiesz na co się zdecydować, cóż, być może powinieneś kupić najtańszy i przekonać się doświadczalnie czego Ci w nim brakuje 🙂 .” Dobra puenta. Często ludzie szukają miernika, sami nie wiedząc czego chcą. Żeby był dokładny, mocny i ładny, a przy tym nie za drogi. No, a jeśli się nie wie czego się chce… To lepiej wybrać coś do 50-100 zł i zobaczyć czego nam brakuje. A może okaże się, że miernik wystarcza? Albo, że jest ok, ale przydałby się jeszcze drugi? Człowiek uczy się na błędach, o ile z tych błędów wyciąga wnioski. Sam kupiłem jakiś czas temu dosyć dobry multimetr, który szczerze mówiąc naprawdę mi wystarcza (Sanwa PC5000a) i do tego upolowałem go w dobrej cenie. Jeden zasadniczy minus – brak podświetlenia ekranu, co niekiedy jest naprawdę… Drażniące 🙂 Długość przewodów jest ok, brakuje jedynie większych „żabek”, albo „krokodylków”, czyli końcówek, które bez problemu można np. podłączyć do klem akumulatora lub podobnych rozmiarów wyprowadzeń.

wpDiscuz