Planujemy elektrykę cz.5 – schody, sypialnia, garderoba, strych

W dzisiejszym odcinku począwszy od schodów na piętro, przejdziemy do części sypialnej i zakończymy naszą wycieczkę na strychu.

Są to stosunkowo łatwe w ogarnięciu pomieszczenia, co nie znaczy, że nie należy ich zaplanować. Gotowy?

9. Schody i hol

Pisząc schody mam na myśli zarówno obszar znajdujący nad jak i pod schodami. Zacznijmy od używanego częściej obszaru.

9.1. Nad schodami

Tutaj jedyną rzeczą, która nas interesuje, jest oświetlenie schodów. Nie ma tutaj jedynego słusznego rozwiązania. Wszystko zależy od konstrukcji, długości schodów, nasłonecznienia oraz indywidualnych preferencji.
Bazowym rozwiązaniem jest umieszczenie oprawy oświetleniowej + 2 łączniki schodowe, jeden na górze, drugi na dole.
Teraz pytanie: jaka to ma być oprawa?

• Wisząca lampa
• Kinkiet/kinkiety na ścianie
• Oświetlenie „oczkowe” nad każdym lub co drugim stopniem
• Oświetlenie każdego stopnia za pomocą taśmy LED

Zainstalowanie wiszącej lampy, czy kinkietu jest najmniej problematycznym i najprostszym rozwiązaniem, aczkolwiek nie tak trendy jak oświetlenie poszczególnych stopni (zastanów się tutaj czy bycie trendy / fresh jest Ci do szczęścia potrzebne 🙂 ).

Pójdźmy o krok dalej. Oświetlenie stopni może być potraktowane jako oświetlenie główne np. gdy hol na piętrze i na parterze jest dobrze oświetlony, a schody są „otwarte” od strony salonu.
Może też być potraktowane jako oświetlenie dekoracyjne. Okej, masz lampę wiszącą nad centralną częścią schodów i jednocześnie wykonane jest podświetlenie każdego stopnia, załączanego najlepiej za pomocą czujnika ruchu znajdującego się przy pierwszym stopniu (zarówno na górze jak i na dole).

9.2. Pod schodami

Obszar pod schodami najczęściej jest zabudowany i pełni rolę komórki / schowka, gdzie możesz umieścić swojego Harrego Pottera jak coś przeskrobie.

Jak schowek jest niewielki i/lub po otwarciu drzwi będzie wpadać do niego wystarczająco dużo światła z zewnątrz, montaż oświetlenia schowka nie jest przesadnie konieczny. Jeśli natomiast np. schody są kręcone i schowek będzie w kształcie litery L, to wskazane jest zainstalowanie małej lampy, na włącznik lub zintegrowanej z czujnikiem ruchu.

Jest to też dobre miejsce do zainstalowania sterownika schodowego z zasilaczem, jeśli zaplanowaliśmy załączanie podświetlenia stopni „na ruch”.

Opcjonalnie w schowku możesz umieścić jedno może dwa gniazda, jeśli w okolicy jest ich niedobór.

Na zdjęciach powyżej widać również doprowadzony przewód zasilający (wraz z przewodami od termostatów) do rozdzielacza CO, a konkretnie do elektrozaworów ogrzewania podłogowego.

9.3. Hol

Oświetlenie holu na piętrze może być w pewnym stopniu połączone z oświetleniem schodów. Zależy od projektu. Rozmieszczając oprawy, kinkiety, warto to wziąć pod uwagę.

W każdym razie, hol ma to do siebie, że można do niego się dostać z różnych lokalizacji, ze schodów lub sypialni. Kluczowe jest tutaj, żeby po wejściu do holu, na wyciągnięcie ręki był dostępny klawisz załączający światło. Może się skończyć na dwóch włącznikach (z czego jeden przy schodach, drugi w dalszej części holu) jeśli hol jest niewielki, może też być tych punktów więcej.

Zerknij sobie na plan lub zrób pieszą wycieczkę i symulację, gdy Ty lub Twoje dziecko wychodzi wieczorową porą z sypialni do ciemnego holu (garderoby/pralni itp. raczej nie liczmy, nikt tam nie przesiaduje godzinami) i czy będziesz mieć możliwość szybkiego załączenia światła.

A propos dzieci, może warto rozważyć np. zainstalowanie w suficie podwieszanym czujnika ruchu (np. dookólnego tak żeby widział cały hol), który załączałby oświetlenie dekoracyjne, taśmę LED lub kinkiecik. Małe dzieci lubią urządzać sobie wycieczki po nocach do wc lub sypialni rodziców i to rozwiązanie może być pomocne.
Inna sprawa, jeśli planowany jest czworonożny członek rodziny, to to rozwiązanie może nie być już takie fajne (ale wciąż do przemyślenia).

W kursach Domowej Elektryki pokazuję krok po kroku techniczne aspekty i daję narzędzia wspomagające do wykonania instalacji elektrycznej na przykładach rzeczywistego domku:

• Jak podzielić instalację na obwody,
• Jak dobrać zabezpieczenia w rozdzielnicy i z czym to się wiążę
• Jak podłączyć każdy typ łącznika i przycisku wraz ze schematami
• Jak wykonać rozdzielnicę od A do Z

10. Sypialnia

Centrum sypialni stanowi zwykle… łóżko. 🙂

Wokół tego centrum budujemy infrastrukturę. Rozmieszczamy oświetlenie i gniazda.

10. 1. Oświetlenie

Sypialnia, jak każde inne pomieszczenie powinno mieć oświetlenie główne. Najczęściej jest to pojedyncza lampa wisząca, ale to wiesz, zapytaj żony jaka być powinna. Jeżeli sypialnia niewielka to będzie to jedyna lampa sufitowa zainstalowana w pomieszczeniu.

Jeżeli pomieszczenie jest większe, być może warto zainstalować dwie, symetrycznie względem środka, rozmieszczone oprawy i/lub położoną osobno oprawę dla doświetlenia toaletki, jeżeli takowa oczywiście będzie w sypialni się znajdować.

Kolejną sprawą są kinkiety znajdujące się po obu stronach łóżka. Pierwsze pytanie czy w ogóle będą, czy też pójdziesz w kierunku stojących na szafkach nocnych lampkach podłączonych do gniazd. Jeżeli wybierzesz to drugie, to dodatkowe włączniki światła przy łóżku być może nie będą Ci potrzebne, ale po kolei.

Wchodzimy do sypialni. W tym miejscu powinny znajdować się włączniki umożliwiające sterowanie wszelkim oświetleniem w sypialni, czy to głównym, toaletką, kinkietami, czy co tam się jeszcze napatoczy. Oczywiście przemyśl to, często sterowanie kinkietem jest wykonywane tylko z poziomu danej strony łóżka. A jednak, jak dla mnie im więcej punktów tym lepiej.
Wyjątek? Jasne, bardzo mała sypialnia, wtedy wszędzie jest blisko i ew. można to pominąć.

Drugi ważny punkt czyli włączniki światła przy łóżku (wys. montażu 60-80cm). Każdy z nich powinien sterować „swoim” kinkietem i oświetleniem głównym.

Przy samej toaletce powinien znajdować się co najwyżej włącznik od doświetlenia tego zacnego mebelka.

Dodatkowo, jeżeli planujesz dużą szafę w sypialni, rozważ doprowadzenie do niej przewodu lub zainstalowania np. za jej plecami gniazda. Oświetlenie wewnętrzne szafy załączane podczas otwierania drzwi to fajny bajer.

10.2. Gniazda

Kluczowe gniazda w sypialni, znajdują się najczęściej za szafkami nocnymi. Weź zatem miarkę, oblicz i zaznacz gdzie one dokładnie będą. Ile gniazd zainstalować? Jeśli nie planujesz podłączać lampki nocnej, wystarczą dwa. Standardowe gniazda lub jedno standardowe, a drugie gniazdo USB, bo wiadomo co tam będzie na stałe podpięte.

Jeśli planujesz zamontować telewizor w sypialni, to sytuacja podobna do salonu:

• Kilka gniazd na TV, dekoder, głośniki itp.
• Gniazdo RTV/SAT
• Gniazdo LAN (opcjonalnie).

11. Garderoba

Cóż tam w garderobie być może? Centralna oprawa lub kilka oprawek punktowych załączanych z włącznika przy wejściu (jeżeli drzwi do garderoby otwierają się w kierunku holu, warto rozważyć zainstalowanie włącznika po stronie zewnętrznej garderoby).
Druga opcja to lampa sterowana czujnikiem ruchu. Po co się męczyć? Wchodzisz tam tylko na chwilę i na ogół ruszasz się przez cały czas obecności w garderobie, zatem z dobrze dobranym opóźnieniem wyłączenia, lampa nie zgaśnie.

Jeśli dostęp do garderoby jest z holu, być może będziesz chciał przy wejściu w garderobie zainstalować gniazdo. Dzięki niemu w holu nie będziesz gniazda potrzebował (+1 do estetyki).

12. Strych

Strych, podobnie jak garderoba potrzebuje jednego włącznika światła i 2, 3 opraw (np. liniowych LED np. T5) ze względu na długość pomieszczenia.

Pytanie, gdzie umieścić włącznik? Standardowe opcje są dwie. Na dole, u podnóża włazu strychowego. Tutaj trzeba trafić, bo często właz jest w takim miejscu, że po jego złożeniu, włącznik znajdowałby się gdzieś, ni z gruchy ni z pietruchy, w środku pomieszczenia.
Druga opcja to włącznik na strychu, dostępny na wyciągnięcie ręki jeszcze z poziomu schodów.

Drugi temat to gniazda. Do czego mogą być potrzebne:

• Rekuperator (wspomniałem o tym w pierwszej części artykułu) – powinien się znaleźć na osobnym obwodzie.
• Multiswitch do TV/ SAT
• Switch do sieci lokalnej LAN
• Centralka alarmowa (osobny obwód).
• NieWiadomoCo 😉 (nie wszystko przewidzisz, dlatego przynajmniej jedno gniazdo powinno pozostać niewykorzystane)

I to w sumie jest wszystko jeśli chodzi o elektrykę na strychu.

Podsumowanie

W ramach podsumowania przypomnę, że kluczowe do dobrego zaplanowania rozmieszczenia gniazd i oświetlenia to wyobrażenie sobie,  spisanie funkcji jakie pomieszczenie powinno spełniać. Innymi słowy, co będziesz robił, jakie urządzenia będą lub ew. mogą się w pomieszczeniu znajdować i w jakich porach będziesz w pomieszczeniu się znajdował.

Po zrobieniu planu na kartce, warto zrobić sobie kilka dni wolnego i wrócić z chłodną głową np. w nadchodzącą majówkę i jeszcze raz zastanowić się, czy to tak właśnie miało być.